Zo simpel is het niet – Stellinga & Schinkel over economie

Voor wie is deze Miljoenennota goed? Kort samengevat: wel voor vermogenden, niet voor werkenden en jongeren. En dat is slecht voor de economie.Maarten en Marike bespreken de begroting. Pakt dit kabinet de belemmeringen aan die verdere groei in de weg staan? Hoe staat de Nederlandse economie er op dit moment voor? En hoe kan het dat er steeds minder nieuwe bedrijven bijkomen – en wat is daaraan te doen? Marike vergelijkt Nederland met een nepobaby: we teren teveel op onze rijkdom uit eerdere tijden, zonder genoeg aan de toekomst te bouwen. En Maarten laat zien dat onze staatsschuld nog minder voorstelt dan je in eerste instantie denkt.Je kunt deze aflevering ook op YouTube te bekijken.Heb je een vraag over economie? Mail ons op [email protected]: Marike Stellinga & Maarten SchinkelRedactie, regie & montage: Jeanne GeerkenMontage en mixage: Misja van Waterschoot van AudiochefVideo: Menno AdelaarMuziek: Rufus van BaardwijkFotografie: Folkert KoelewijnArtwork: Yannick MortierZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

We zijn genomineerd voor de PrinsjesPodcastPrijs! Dinsdagavond 1 september worden wij geïnterviewd in Den Haag, en daar kun jij bij zijn. Check de link voor kaarten.Sinds een jaar of tien nemen de vaardigheden van Europese leerlingen hard af. Wat is er aan de hand? Hoe groot is de invloed van sociale media en kunstmatige intelligentie op het onderwijs? En wat betekent deze sterke daling voor de toekomstige economie? Voor deze aflevering reisden we af naar een bijzondere plek in Parijs om te spreken met internationaal onderwijsonderzoeker Andreas Schleicher. Hij drukte ons met de neus op de feiten: het Nederlandse onderwijs, dat ooit excellent was, laat een van de grootste kwaliteitsdalingen zien. Eenderde van de vijftienjarigen liep in 2022 het risico laaggeletterd het onderwijs te verlaten. En wereldwijd weet de helft van de leerlingen feiten en meningen niet uit elkaar te halen. Hoe zal de nieuwe generatie straks het werkveld betreden? En: waar liggen de oplossingen voor dit probleem? Heb je een vraag over economie? Mail ons op [email protected]: Marike Stellinga & Maarten SchinkelRedactie, regie & montage: Jeanne GeerkenMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFotografie: Folkert KoelewijnArtwork: Yannick MortierZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Tol, blokkades, invoerheffingen, accijnzen en afpersing. De geschiedenis ligt vol met handelsbeperkingen, ziet NRC’s huishistoricus Bart Funnekotter. In deze aflevering bespreken Maarten en Bart handelsoorlogen door de eeuwen heen: van kleitabletten over zilverdiefstal uit Assyrië tot het Franse colbertisme, het Britse mercantilisme en de Amerikaanse Tariff Act.Is – of was – de groeiende vrijhandel sinds de Tweede Wereldoorlog de uitzondering op de regel? Is het mercantilisme, het gebruiken van handel als wapen, terug van weggeweest? En kan mondiale vrijhandel eigenlijk wel bestaan zonder een supermacht?Heb je een vraag over economie? Mail ons op [email protected]: Maarten Schinkel & Bart FunnekotterRedactie & montage: Jeanne GeerkenMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFotografie: Folkert KoelewijnArtwork: Yannick MortierZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

(Hoe) kunnen overheden voorkomen dat slechts een kleine groep van de technologische revolutie uit kunstmatige intelligentie profiteert?In een zoektocht naar een antwoord op die vraag, wakkert Maarten zelf bijna een revolutie aan: "Hersenen aller landen verenigt u!" Want werknemers komen onder grote druk te staan, nu AI zo slim wordt dat het banen voor hoogopgeleiden weg dreigt te nemen. En dat terwijl dit kabinet de sociale zekerheid wil versoberen, en het nog altijd niet lijkt te lukken om kapitaal op een fatsoenlijke manier te belasten. Is Zo simpel is het niet socialistisch aan het worden?Heb je een vraag over economie? Mail ons op [email protected]: Marike Stellinga & Maarten SchinkelRedactie & montage: Jeanne GeerkenMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFotografie: Folkert KoelewijnArtwork: Yannick MortierZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Bijna overal ter wereld krijgen mensen minder kinderen, en die afname gaat sneller dan gedacht. Er klinken veel zorgen. Maar zijn die wel terecht? Maarten en Marike bespreken de impact van een toekomstige bevolkingskrimp op de economie. Hoe snel zie je deze daling terug in verschillende landen? En is welvaartsgroei en technologische vooruitgang écht zo afhankelijk van jonge mensen? Een gloednieuw onderzoek door twee Nobelprijswinnaars suggereert iets anders: in landen waar minder jonge mensen wonen, wordt meer geïnnoveerd.Heb je een vraag over economie? Mail ons op [email protected]: Onze aflevering over vergrijzingOnze aflevering over de 'erfocratie'De bevolkingsschatting van de Verenigde Naties van begin dit jaarAcemoglu, Autor et al. paperRapport van de Staatscommissie Demografische Ontwikkelingen 2050Jasper Lukkezen in het FD: werken smartphones als voorbehoedsmiddel?FT: Why birth rates are falling everywhere all at onceHet interview met Anna Rotkirch: Are family-friendly policies no longer enough?Economist: Don’t panic about the global fertility crashNOS: Franse obsessie met geboortepolitiek terug van weggeweestPresentatie: Marike Stellinga & Maarten SchinkelRedactie & montage: Jeanne GeerkenMontage: Misja van WaterschootMuziek: Rufus van BaardwijkFotografie: Folkert KoelewijnArtwork: Yannick MortierZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Zo'n zeventig tot tachtig procent van de Nederlandse overheidsdata staat in de Amerikaanse cloud. Terwijl: "Je kunt niet autonoom zijn op de computer van iemand anders", volgens techredacteur Marloes de Koning. Op dit moment weert Nederland de komst van nieuwe datacenters. Maar hebben we niet meer (eigen) datacenters nodig om belangrijke data en rekenkracht binnenshuis te houden?Marike en Marloes bespreken de rol van datacenters in de wens voor meer digitale onafhankelijkheid. Hoeveel datacenters staan er nu in Nederland? Hoe werken deze en van wie zijn ze? Moet onze digitale infrastructuur een overheidsdienst worden? En wat zien we liever in de Nederlandse schaarste-economie: kassen of datacentra?Heb je een vraag over economie? Mail ons op [email protected]:Marloes over hoe de EU inzet op open source en datacentersEen reportage van Marloes over hoe data steeds ondoorgrondelijker wordtHet CPB over het stroomverbruik van Nederlandse datacentersDatacenters en de groeiende energievraag sinds AIEuronews over internationaal verzet tegen nieuwe datacentersDe Cloud and Development Act van de Europese CommissieFT over de nieuwe "AI-based world order"Nederland zet een rem op nieuwe hyperscalers. Waar komen ze dan te staan? (uit 2022)Presentatie: Marike Stellinga & Marloes de KoningRedactie & montage: Jeanne GeerkenMontage: Misja van WaterschootMuziek: Rufus van BaardwijkFotografie: Folkert KoelewijnArtwork: Yannick MortierZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Donald Trump doet alles waar economen 's nachts wakker van liggen. En toch groeit de Amerikaanse economie harder dan voorspeld. Tart de president de economische wetten, of is er meer aan de hand? In deze aflevering duiken Maarten en Marike in de Amerikaanse economie. Wat doet Donald Trump fout? Op welke gebieden gaat het wel goed? En wat voor groei hebben we het eigenlijk over? Hoe vertekend zijn de Amerikaanse cijfers? Marike buigt zich over de langetermijngroei van de VS, terwijl Maarten zich afvraagt of Europa nou echt steeds verder achter raakt bij de Amerikanen. Oftewel, om met voetbaltrainer Louis van Gaal te spreken: zijn zij nou zo rijk, of zijn wij nou zo arm?Heb je een vraag over economie? Mail ons op [email protected]:Het artikel in The New York Times over hoe kleine bedrijven de dupe van economische onzekerheid zijnHet artikel in Financial Times over witgoedbouwer GE AppliencesHet artikel in The Economist waarin de MAGA-taks wordt berekendHet onderzoek van UBS waar verschillen tussen gemiddelde en mediaan inkomen in landen wordt berekendHet onderzoek over het krimpende aandeel van arbeid in de Amerikaanse economiePresentatie: Marike Stellinga & Maarten SchinkelRedactie: Ilse EshuisMontage: Misja van WaterschootMuziek: Rufus van BaardwijkFotografie: Folkert KoelewijnArtwork: Yannick MortierZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Met het beursdebuut van SpaceX werd Elon Musk eerste biljonair ter wereld; hij is in zijn eentje meer dan duizend miljardairs waard. En dat allemaal door een ruimtevaartbedrijf met plannen uit een sciencefictionroman. Economieredacteur Maarten Schinkel over de maatschappelijke gevolgen van deze ongekende beursgang.Gast: Maarten SchinkelPresentatie: Bram EndedijkRedactie: Iddo Havinga & Fitria JelytaMontage: Jan Paul de BondtEindredactie: Nina van Hattum Coördinatie: Ilse Eshuis Productie: Rhea Stroink Heb je vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via [email protected] het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

De oorlog tussen de Verenigde Staten en Iran duurt nu al ruim drie maanden. Toch zijn de ergste voorspellingen nog steeds niet uitgekomen. Hoe kan dat? In deze aflevering bespreken Maarten en Marike een aantal onverwachte gevolgen van de blokkade van de straat van Hormuz – en andere verrassende inzichten. Hoe groot zijn olietankers eigenlijk? Hoe wordt de prijs van olie bepaald? Waarom meten we olie in vaten in plaats van liters? En wat gebeurt er als de Straat van Hormuz straks weer open gaat? Maarten bespreekt het mysterie van de Nederlandse benzineprijzen terwijl Marike de badeendjestheorie aanhaalt en zich buigt over de vraag: verdient de Nederlandse overheid aan deze crisis?Shownotes:Washington's Dream bij Saturday Night Live op YoutubeVOX-EU/CEPR artikel over de mogelijke effecten van de opening van de Straat van Hormuz voor EuropaAls je meer wil weten over de benzineprijzen, lees dit recente stuk van MaartenZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

De groep mensen die uitvalt vanwege mentale klachten groeit op dit moment hard. En die groep zit ook het langst thuis. Dat is niet alleen ontwrichtend voor individuen, maar ook belastend voor de economie en samenleving. Want de arbeidsmarkt is al krap, en staat ook nog eens onder grote druk door vergrijzing.In deze aflevering bespreekt Maarten met Kees Kraaijeveld, directeur en oprichter van De Argumentenfabriek, wat werkgevers kunnen doen om een prettigere werkomgeving te creëren en welke beleidsaanpassingen psychisch verzuim tegen zouden kunnen gaan. Want in Nederland moeten werkgevers mensen die uitvallen uitzonderlijk lang doorbetalen. Zorgt dat niet juist voor méér uitval?Heb je een vraag over economie? Mail ons op [email protected]:Presentatie: Maarten SchinkelGast: Kees KraaijeveldRedactie & montage: Jeanne GeerkenMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFotografie: Folkert KoelewijnArtwork: Yannick MortierZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.